Storytelling in educatie

*Dit zijn affiliate links

© Tekst en afbeeldingen Take a Note 2020

m.u.v. boekcovers

Growth and fixed mindset

Carol Dweck

Als jonge onderzoekster vraagt Carol Dweck, inmiddels professor in de psychologie, zich af waarom de ene leerling gemotiveerd blijft om te leren en uitdagingen aangaat ook als het even niet lukt, terwijl een ander juist het tegenovergestelde gedrag laat zien. 

Ze ontdekt dat er leerlingen zijn die denken dat al je talenten, kwaliteiten, capaciteiten gewoon bij je geboorte vastliggen. Met andere woorden je kunt iets of je kunt het niet. Inspanning leveren heeft volgens deze groep dus helemaal geen zin. Als je namelijk ergens talent voor hebt of een hoog IQ hebt, dan komt het je vanzelf wel aanwaaien en heb je er geen talent voor of ben je gewoon minder slim... tja, waarom zou je er dan eigenlijk moeite voor doen, want het gaat je toch nooit lukken.

Andere leerlingen zijn er echter van overtuigd dat je je basiskwaliteiten kunt ontwikkelen, als je er maar genoeg moeite voor doet. Door de juiste strategieën te oefenen, te leren van je fouten, kun je vanzelf weer een stukje verder komen.

De overtuiging van de eerste groep dat je intelligentie vaststaat, noemt Carol Dweck een fixed mindset. De mindset van de groep die vindt dat intelligentie ontwikkelbaar is, noemt ze een growth mindset.


Growth mindset en leren

Het mag duidelijk zijn dat een growth mindset, ook wel groeidenken genoemd, helpend is bij het leren van de leerlingen in je klas, maar hoe kun je dat groeidenken nu stimuleren?


Nou…, door bijvoorbeeld breinles te geven. Leer de leerlingen hoe het brein werkt, dat hersenen in ontwikkeling zijn, op welke manier je hier invloedt op uit kunt oefenen en dat hersenen bij iedereen verschillend zijn.


Laat leerlingen succeservaringen opdoen. Zorg voor opdrachten die voldoende uitdagend, maar ook weer niet te moeilijk zijn, zodat leerlingen deze tot een goed einde kunnen brengen. Reflecteer met de leerlingen op deze opdrachten en bespreek daarbij in hoeverre hun inzet heeft geleid tot het bereikte resultaat.


Gebruik het woordje nog. Nog geeft aan dat iets te veranderen is. Zegt een leerling tegen je: Ik kan geen toren bouwen, voeg daar dan het woordje nog aan toe. Je kunt nog geen toren bouwen, maar dat kun je wel leren.


False growth mindset

De laatste jaren is de populariteit over het groeidenken in het onderwijs enorm toegenomen, maar daarbij zijn er wel een aantal misverstanden over dit groeidenken ontstaan. Misverstanden die leiden tot een zogenaamde ‘false growth mindset’. 

Zo wordt het hebben van een open, positieve houding vaak verward met het hebben van een growth mindset, maar dat is toch niet hetzelfde.

Ook wordt er soms gedacht dat je of een growth of een fixed mindset hebt, maar volgens Dweck zijn we allemaal een combinatie van beiden en is de fixed mindset door een aantal triggers te herkennen.


Leer leerlingen deze triggers te herkennen. Bij welk vak of welke taak ontstaat bij hen een angstig gevoel, wanneer blijven ze een opdracht uitstellen of denken ze, als ze een klasgenoot iets zien doen, dat kan ik nooit? Allemaal signalen van het hebben van een fixed mindset op dat gebied. Wanneer ze een fixed mindset herkennen, kunnen ze hier mee aan de slag gaan om zich zo verder in het groeidenken te ontwikkelen.


Inzet en leerresultaat

Vanuit het groeidenken is er ook het idee ontstaan om leerlingen vooral complimenten te geven op inzet en oefenen van vaardigheden ongeacht het resultaat. Dit kan echter leiden tot een false growth mindset. Wanneer leerlingen steeds de verkeerde strategieën blijven oefenen en ze daar een compliment voor krijgen, dan voelt dat een beetje als een troostprijs. Bovendien komen ze, ondanks hun inzet en harde werken, niet verder in hun ontwikkeling, waardoor ze het idee kunnen krijgen: “Zie je wel, ik kan het toch niet!”


Zie inzet en leerresultaat niet los van elkaar. Wanneer leerlingen ontzettend hun best hebben gedaan, maar niet verder komen, waardeer dan de inzet van leerlingen tot zover en vraag vervolgens: Wat heb je tot nu toe geprobeerd en wat zou je nog meer kunnen proberen? Hiermee leid je ze naar de juiste strategie om zich een vaardigheid eigen te kunnen maken.


Een handige pdf met de belangrijktse informatie en de tips op een rij, vind je onder de download knop.




Wil je meer te weten komen over growt en fixed mindset, kijk dan eens naar deze boeken*:

© Tekst en afbeeldingen Take a Note 2019